MBTI kısaltmasının açılımı Myers-Briggs Type Indicator’dür. CG Jung tarafından tanımlanan Psikolojik Tipler Teorisini temel almıştır. Bu teorinin özünde; insan davranışlarının, bireyin algı ve yargılarıyla girdiği tercih sürecinin doğal bir sonucu olduğu düşüncesi vardır. Bu görüşe göre hiçbir davranış rastgele değildir. Tam aksine her davranış oldukça düzenli ve tutarlıdır. Çünkü her insanın kendine özgü bir tercih süreci vardır.
Myers-Briggs Kişilik Envanterini geliştiren Isabel Briggs Myers ve annesi Katharine Briggs, CG Jung’un Psikolojik Tipler Teorisini insanlar için erişilebilir kılmak istediler. Onlar MBTI Kişilik Envanteri‘nin geliştirilmesinde ve uygulanmasında iki amaç edindiler. Birincisi, Jung’un teorisinde belirtilen dört farklılık alanının her birinin temel tercihlerinin belirlenmesiydi. İkincisi de tercihler arasındaki etkileşimlerden kaynaklanan 16 farklı kişilik tipinin tanınması ve tanımlanmasıydı.
CG Jung, insanın ruhsal işlevlerini dört bölümde toplamıştır. Bunlar Düşünme, Hissetme, Duyum ve Sezgi işlevleridir. O, bu bölümleri İçeönüklük ve Dışadönüklük başlıkları altında ele almıştır. Ayrıca Myers insanın yargılama ve algılama yeteneklerini de bir ölçüt olarak araştırmasına eklemiştir. Neticede aşağıdaki dört soru ve seçim alanları ortaya çıkmıştır.
Neredeyse 20 Yıllık bu araştırmanın neticesinde, aşağıdaki dört tercih alanına dayanan 16 Kişilik Tipi ve MBTI Kod Sistemi geliştirilmiştir. Şimdi bu tercih alanlarına kısaca göz atalım:
Bir insan, dış dünyaya mı yoksa kendi iç dünyasına mı odaklanmayı tercih ediyor? İnsanın bu konudaki tercihi, onun enerjisini nereye yönlendirdiğini gösterir. Söz konusu eğilimler Dışadönüklük (E) veya İçedönüklük (I)’tür.
Bir insan, dışarıdan beş duyusu ile aldığı temel bilgilere odaklanmayı mı tercih ediyor? Yoksa onları yorumlayıp anlam katmayı mı tercih ediyor? İnsanın bu konudaki tercihi, onun bilgiyi algılama konusundaki eğilimini gösterir. Duyumsallık (S) veya Sezgisellik (N) becerilerinden hangisine daha yatkın olduğunu gösterir.
Bir insan karar verirken öncelikle mantığa ve tutarlılığa bakmayı mı tercih ediyor? Yoksa kişilere ve özel durumlara bakmayı mı tercih ediyor? İnsanın bu konudaki tercihi, Düşünme (T) veya Hissetme (F) potansiyellerinden hangisi ile karar aldığını ve sonuçlara vardığını gösterir.
Bir insan hayatı planlı ve organize bir şekilde yaşamayı mı tercih ediyor? Yoksa yeni bilgi ve seçeneklere açık olmayı mı tercih ediyor? İnsanın bu konudaki tercihi, onun dış dünyaya yaklaşımında Yargılama (J) veya Algılama (P) potansiyellerinden hangisini kullandığını gösterir.
Burada bilinmesi gereken en önemli şey tüm kişilik tiplerinin eşit olduğudur. Kişilik tipini bilmenin amacı, insanlar arasındaki farklılıkları anlamaktır. Ayrıca insanın kendisini ve başkalarını olduğu gibi takdir etmesini sağlamaktır. Daha iyi, daha güzel, daha doğru bir kişilik tipi diye bir şey yoktur.
MBTI Kişilik Envanteri diğer kişilik testlerinden farklı olarak insanları tercihlere göre sıralar. Ancak insanların, özelliklerini, yeteneklerini veya karakterlerini ve şahsiyetlerini ölçümlemez.
Kişilik tipinizi keşfetmek için MBTI Kişilik Envanterini kullanmanızın en önemli sebeplerinden biri de son 40 yılda hem geçerli hem de güvenilir olduğunu kanıtlamış olmasıdır. Başka bir deyişle, birden fazla kez uygulandığında bile aynı sonuçları vermiştir.
Psikolojik Tipler Teorisi 1920’lerde Carl G. Jung tarafından dünyaya tanıtılmıştır. MBTI Kişilik Envanteri ise 1940’larda Isabel Briggs Myers tarafından geliştirilmiştir. Orijinal araştırma 1940’larda ve 50’lerde yapılmıştır. Bu araştırma halen devam etmekte olup, kullanıcılara Psikolojik Tipler Teorisi ve uygulamaları hakkında güncel ve yeni bilgiler sunmaktadır. 1962’deki ilk yayınından bu yana her yıl dünya çapında milyonlarca insan MBTI Kişilik Envanterini almıştır.
ESTJ ebeveynler, kendilerini rolüne adayan, sadık ve çalışkan ebeveynlerdir. Onlar, aileleri için güvenli bir ortam sağlamaya odaklanmışlardır. Son derece pragmatiktirler. Çocuklarına hayatın zorluklarıyla kendi başlarına yüzleşmeleri için gerekli olan öz güveni ve öz saygı bilincini vermek isterler. Ayrıca onları gerçek hayata hazırlamayı amaç edinmişlerdir. Özellikle çocuklarının, hedeflerine ulaşmaları için gerekli olan bilgi ve becerileri kazanmalarına gayret ederler.
ISTJ ebeveynler sorumluluk duyguları yüksek ebeveynlerdir. Aile hayatları ve çocukları için belli rutinler oluşturma eğilimindedirler. Çünkü rutinler kendilerini güvende hissetmelerini sağlamaktadırlar. İlişkideki en önemli unsurun güven olduğunu düşünürler. Sistematik olmanın ise bu güveni sağladığına inanırlar. Bu nedenle çocuklarına her gün ne bekleyeceklerinin rahatlığını sunmatı isterler. Bu isteklerinin sonucunda da rutinler oluştururlar.
Yanlış söylemler konusuna daha önce iki yazı yazmıştım. Şimdi bu Yanlış Söylemler -III yazımda da MBTI ile ilgili yapılan yanlış genellemelerden bahsetmeye devam edeceğim. Ayrıca bu genellemelerle ilgili kullanılan yanlış söylemleri de yine dile getirmeye çalışacağım. Bu yazı bu konu ile ilgili yazacağım son yazı olacak. Ancak yeni okumalarımda farklı argümanlara rastlarsam bu konuya devam etmek isterim.
Yanlış söylemler konusuna daha önce bir giriş yapmıştım. Şimdi bu Yanlış Söylemler -II yazımda da MBTI ile ilgili yapılan yanlış genellemelerden bahsetmeye devam edeceğim. Ayrıca bu genellemelerle ilgili kullanılan yanlış söylemleri de dile getirmeye çalışacağım.
MBTI, bireyleri on altı farklı kişilik tipinden birine ayıran bir ankettir. Bu gösterge, son birkaç yılda giderek daha popüler hale gelmiştir. Ayrıca anketi yayınlayan CPP’ye yılda yaklaşık 20 milyon dolar getiri sağlamıştır. Artan popülaritesiyle birlikte internete de birçok farklı test uygulanmaya başlanmıştır. Fakat bu çeşitlilik MBTI ile ilgili bazı yanlış genelleme durumlarını ortaya çıkarmıştır. Ben de Yanlış Söylemler -I yazımda MBTI ile ilgili yapılan yanlış genellemelerden ve kullanılan söylemlerden bahsedeceğim.
ENTP ebeveynler, çocuklarıyla olan ilişkilerine enerji ve coşku katan ebeveynlerdir. Onlar evlerinde heyecan verici ve eğitici bir atmosfer yaratırlar. ENTP ebeveynler, çocuklarının dünyayı anlamalarına yardımcı olmak için her fırsatı değerlendirmeyi seven doğal öğretmenlerdir. Ayrıca onların düşünme biçimlerini ve zihin dünyalarını genişletmeyi amaçlarlar.
INTP ebeveynler, çocukları için sakin, sabırlı ve onları oldukları gibi kabul eden birer ebeveyndirler. Hatta onlar için bir müttefik gibidirler. Ayrıca çocuklarının sorularına cevap vermeye her zaman hazırdırlar. Onların düşünme biçimlerini geliştirmeye ve hayal güçlerini genişletmeye isteklidirler. Onlar, her soruyu bunun için bir fırsat gören ve bu fırsatın tadını çıkaran ebeveynlerdir.
ENTJ ebeveynler, çocuklarına benzersiz bir yaşam standartı ve özgürlük sunarlar. Çocuklarının bağımsız birer birey olmalarını isterler. Ayrıca çocuklarının kendi hedeflerini özgürce takip etmelerini onlara öğütlerler. Ancak aynı zamanda çocuklarının güvenli sınırlara sahip olmalarını da sağlamaya çalışırlar. Bunun yanında, onların hedeflerine ilerlemeleri için işlerini düzenli ve planlı yapmalarını da beklerler.
INTJ ebeveynler, oldukça kararlı ve mantıklı ebeveynlerdir. Çocuklarına başarılı ve tatmin edici bir yaşam sürmeleri için ihtiyaç duydukları güveni ve bağımsızlığı vermeye odaklanırlar. Onlar genel kalıplara uymayı önemsemezler. Bunun yerine, kendi benzersiz ebeveynlik tarzlarını bulmayı daha çok önemserler. Çünkü onlar yapıları gereği bağımsız anneler ve babalardır.
ENFJ ebeveynler, çocuklarının tüm potansiyellerini ortaya çıkarmak için ellerinden gelenin en iyisini yapan, destekleyici ebeveynlerdir. Aynı zamanda çocuklarının potansiyellerini geliştirmek için de çok gayret ederler. Onların, çocuklarının yetenek ve becerilerine dair inanılmaz bir içgörüleri vardır. Ayrıca onların hayallerini gerçekleştirdiklerini görmek isterler. Çocuklarına, umutlarına ve vizyonlarına inanmaları için ilham verirler. Aynı zamanda, çocuklarının benzersiz bireyselliklerinin takdir edildiğinden emin olmak için büyük çaba harcarlar.
INFJ ebeveynler, çocuklarına son derece bağlı ebeveynlerdir. Çocuklarının özgüvenli ve bağımsız yetişkinler olmalarını arzularlar. Bunun için de onlara ihtiyaç duydukları besleyici sevgi desteğini vermeye gayret ederler. Ebeveynlikte örnek olarak rehberlik etmeye inanırlar. Çocuklarını konuşarak ikna etmeye veya onları kontrol etmeye inanmazlar. Hem düşünceli, hem kararlı hem de çocuklarının duygularına ve ruh hallerine son derece duyarlıdırlar.
ENFP ebeveynler, maceracı ebeveynlerdir ve eğlence doludurlar. Çocuklarının dünyayı keşfetmelerini ve yeni heyecanlar yaşamalarını izlemeyi severler. Çocuklarına bir merak duygusu aşılarlar. Ayrıca onlara kendi tercihlerini ve benzersiz yeteneklerini geliştirme özgürlüğü de verirler. ENFP ebeveynler, çocuksu meraklarını ve yaşamla ilgili coşkularını asla kaybetmezler. Bu yönlerinin etkisiyle de eğlenceli yönlerini ebeveynlikleriyle birleştirirler.
INFP ebeveynler, çocuklarına karşı son derece anlayışlı ve açık fikirlidirler. Onlara, yargılamadan yaklaşırlar. Ayrıca onlara kontrol edildiklerini hissettirmeyi sevmezler. Tam tersine onlara, hayallerini ve umutlarını keşfetme özgürlüğü vermeye isteklidirler.
ESFP ebeveynler, eğlenceyi seven, açık fikirli ve oyuncu ebeveynlerdir. Çocuklarının etraflarında olmasından büyük haz alırlar. Ayrıca çocukları ile oynamanın tadını tadını çıkarırlar. Her zaman çocuklarının yanında olmayı ve her ne olursa olsun, onları, oldukları gibi kabul etmeyi amaçlarlar.
ISFP ebeveynler, şefkatli ve nezaketli yaklaşımlarıyla çocuklarının her zaman yanında olmaya isteklidirler. Zor bir günün ardından onları rahatlatmak, okumayı öğrenmelerine yardımcı olmak, onlara yemek yapmayı öğretmek ya da iyi bir hikaye kitabıyla kanepede kıvrılmak gibi şeyleri yapmaktan keyif alırlar. ISFP ebeveynler, çocuklarına bağlı ve sadıktırlar. Çocuklarını her zaman desteklerler ve onları oldukları gibi kabul ederler. Ancak çocuklarının bunları görmelerini ve taktir etmelerini de isterler.
